1. Dünya Savaşı Askeri ve Siyasi olarak

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek

1. Dünya Savaşı Askeri ve Siyasi olarak

Mesaj tarafından Admin Bir Perş. Ekim 04, 2007 1:56 am



1914

Savaşın Sebepleri


Avrupa'daki dön merkezî devlete karsı, Avrupa ve diğer kıtalarda bulunan yirmi beş kadar devletin giriştiği, o tarihe kadar görülmemiş ölçüde yaygınlaşan ilk büyük savaş. Birinci Dünya savaşı, Avrupa'da ittifak devletleri diye adlandırılan Almanya, AvusturyaMâcaristan, Osmanlı imparatorluğu ve Bulgaristan ile itilâf devletleri diye anılan Fransa, ingiltere, Rusya, Sırbistan, Belçika, Lüksemburg, Karadağ, Japonya, İtalya, Portekiz, Romanya, A.B.D., Yunanistan ve Brezilya arasında oldu. Savaş öncesi siyanı ortam. 1870'ten sonra Avrupa'da siyasî bakımdan önem kazanarak kara devletlerinin en güçlüsü haline gelen Almanya, sanayi alanında büyük bir hızla gelişti, sömürge siyaseti takip etmeğe başladı ve deniz kuvvetlerini artırdı. Doğu ve Batı Avrupa arasında bulunan Almanya, istilâ yolları üzerinde bulunduğundan ve gelecekte iki cepheli bir savaşa girmek istemediği için Bismarck zamanında Rusya ile anlaşmağa önem verdi. 1881 Yılında Almanya, Rusya ve Avusturya imparatorları , arasında bir tarafsızlık antlaşması yapıldı. Fransa'nın Rusya'ya yaklaşmasını hoş görmeyen Almanya, 1881 yılında Rusya ile gizli bir protokol imzalayarak Boğazlar meselesinde Rusya'yı destekleyeceğini vaat etti. Böylece Bismarck Fransa'yı siyasî alanda yalnız bırakarak, Almanya'yı gelecekte iki cepheli bir savaştan sakınmağa çalışıyordu. Bismarck başbakanlıktan çekilince, Rusya ile yapılan anlaşma yenilenmedi. Osmanlı imparatorluğuna yaklaşan Almanya ile ingiltere'nin bozulan ilişkileri Güney Afrika savaşında Almanya'nın Boerleri tutmasıyle büsbütün gerginleşti. Sömürge siyaseti güden Almanya'dan uzaklaşan ingiltere, Japonya'ya yaklaşmağa başladı. Bu sırada Fransa, silâhlı kuvvetlerini güçlendirmeğe başlamış ve Rusya ile ikili bir ittifak yapmıştı, ingiltere I902'de Japonya, 1904'te de Fransa ile dostluk antlaşmaları yaptı. 19041905 RusJapon savaşında yenik düşen Rusya, ingiltere ile de anlaşmak ihtiyacını duydu ve 1907'de iran'ın nüfuz bölgelerine ayrılması ve Afganistan'ın ingiliz nüfuzuna bırakılması sonunda, Fransa, ingiltere ve Rusyu arasında bir üçlü antlaşma doğmuş oldu. Gittikçe artan siyasî gerginlik, Birinci Dünya savaşına kadar Avrupa'da sürekli bir silâhlanma yarışı yarattı. Kara kuvvetleri bakımından Almanya, denizlerdeki üstünlük bakımından İngiltere güçlü durumdaydı. Ayrıca Almanya germencilik siyaseti güdüyor, Rusya islav birliğini kurmağa çalışıyor, ingilizler Anglosaksonların üstünlüğünü iddia ederken, Fransa'da Almanya'dan öç alma düşüncesi yaygınlaşıyordu. Almanya gibi italya da, kendi birliğini kurduktan sonra sömürge siyasetine girişmiş, eski düşmanı Avusturya ile birleşerek sömürgeci devletlerle rekabete başlamıştı. Bu sürede Almanya var gücüyle deniz kuvvetlerini artırmağa çalıştı; 1913 yılında ingiltere'nin deniz inşaatını durdurmak konusundaki teklifini de geri çevirdi.
Savasın sebepleri. Avrupa'daki siyasî ve iktisadı gelişmeler yüzünden bloklaşan iki grup, uzlaşmaz bir duruma girdi, sürekli bir şekilde silâhlandı. Bu arada Rusya, Balkanlara ve istanbul'a sarkmak istiyor, Avusturya Balkanlar. Almanya da Bağdat yönünde nüfuz siyasetlerini geliştirmeğe çalışıyorlardı, ingiltere ise Almanya'nın deniz gücünü yıkmak, rekabetle başa çıkamadığı sanayi üstünlüğünü ve iktisadî durumunu savaşla geriletmek istiyordu, bu sebeple italya'yı elden kaçırmak istemeyen itilâf devletleri italyanların Trablusgarb'a taarruzuna göz yumdu. Rusya'nın kışkırtmasıyle 1912'de patlayan Balkan harbi itilâf grubunu sevindirdi. Çünkü böylece, Almanya ile Avusturya'nın Balkanlara doğru yayılışı önlenmiş olacaktı. İngiltere, Hindistan yolu üzerindeki Osmanlı imparatorluğu topraklarını kontrolü altına almak, denizler ve ticaret yolları üzerindeki hâkimiyetini sürdürmek; Fransa AlsaceLorraine'i Almanlardan geri almak ve Osmanlı devletinin güney eyaletlerinden Suriye ve Kilikya'yı ele geçirmek; italya, güney Tirol'u ve Trieste'yi nüfuzu altına almak, işgal ettiği Trablusgarp ve Bingazi ile Oniki adada köklü olarak yerleştikten sonra Ege bölgesinde ve Antalya üzerinde siyasî ve iktisadî isteklerini gerçekleştirmek cmelindeydiler. Merkezî devlet lerden Almanya ise, BerlinistanhulBağdat hattı ile, jeopolitik yönde kuşatılmasına engel olmak için Türkiye'den faydalanmak, hattâ bir himaye kurmak ve yeni sömürgeler ele geçirerek iktisadî alanda güçlenmek difeğindeydi. Bundan başka Avusturya Balkanlara yayılmak, Sırbistan ise kendi bölgesinde genişlemek istiyordu. Yunanistan, Balkan harbinde işgal ettiği Makedonya'nın en zengin kesimleriyle Epir bölgesini ve Ege'deki Osmanlı adalarını ele geçirmiş olmakla yetinmeyerek, yunan megalo idea'sının sınırlarını istanbul ve Batı Anadolu'ya kadar uzatabilmek için itilâf devletlerine dayanmaktaydı. Büyük Bulgaristan projesini gerçekleştirmek isteyen Bulgaristan ise Rusya'ya ve itilâf devletlerine yaklaşan diğer balkan devletlerinin aksine, Üçlü ittifaka girmeyi kendi menfaatlerine uygun bulmuştu. Böylece savaşa elverişli ortam yaratıldığı bir sırada, ilk bakışta önemsiz gibi görünen bir kıvılcım, önce Avusturya ile Sırbistan arasında çıktı.


Siyasi Durum

Savan ilânları. AvusturyaMacaristan veliahtı arşidük Franz Ferdinand'ın Saraybosna'da öldürülmesi, savaşın patlak vermesine vesile oldu (28 haziran). Avusturya, bu suikasttan Sırbistan'ı sorumlu tuttu ve 23 temmuzda bir ültimatom vererek kabul edilmesi çok güç bazı şartların hemen yerine getirilmesini istedi. Sırbistan hemen hemen bUtün isteklere boyun eğdiğini bildirdiği halde Viyana hükümeti isi daha ileri götürerek Sırbistan ile ilişkilerini kesti (25 temmuz). Çok geçmeden de Sırbistan'a savaş ilân etti (28 temmuz). Bu tarihten sonra, devletleri birbirinden ayıran antlaşmalar yüzünden savaş kısa zamanda yaygınlaştı, önceleri Almanlar, savaşın Avusturya ile Sırbistan arasında sınırlandırılması tezini .ortaya attılarsa da, öteki devletler açıkça AvusturyaMacaristan lehine olan bu görüşü kabul etmediler; çeşitli arabulma teşebbüsleri de sonuç vermedi. Rusya ile Avusturya'nın seferberlik ilânından sonra Almanya, l ağustosta Rusya'ya, 3 ağustosta da Fransa'ya savaş açtı. Alman kıtalarının Belçika'yı işgali üzerine de ingiltere Almanya'ya savaş ilân etti (4 ağustos).
Savaşçılar. 1914 Yılında savaş halindeki devletler şunlardı: bir yanda Almanya ile AvusturyaMacaristan; öte yanda Sırbistan, Karadağ, Rusya, Fransa, Belçika ve ingiltere. Bu sonunculara daha sonra ingiltere'nin müttefiki olup Almanya'nın Uzakdoğu'daki yerlerini ele geçirmek isteyen Japonya da katıldı (23 ağustos). Bazı savaş ilânları (meselâ Avusturya ile Batılı devletler arasındakiler) biraz gecikti, iki yanı tutan devletlerin kesin olarak ortaya çıkmasını da başka olaylar etkiledi. Ağustosun ilk günlerinde İtalya ve Romanya mn tarafsızlıklarını açıklamaları Merkezî imparatorlukları hayal kırıklığına düşürdü, ama Almanya hu arada Türkiye'nin ittifakını sağlamayı basardı.
Milletlerarası durum. 1914'iin son aylarında savaşan taraflar iktisadî çabalarını arttırmak gereğini duydular, iktisadî hareketlerin önemi, diplomatik faaliyetlerden ve yeni müttefikler aramaktan çok daha önde geliyordu. Zaten bazı savaşçı devletler çözümlenmesi 'zor iç meselelerle karşı karşıya bulunuyorlardı; savaş durumu bu meseleleri daha da karışık bir hale soktu. İngiltere hükümeti İrlanda'deki muhtariyet istekleriyle, Osmanlı imparatorluğu da Arap ülkelerindeki ayaklanmalarla karşı karşıyaydı. Patlak veren savaş yüzünden dünya kamuoyu birçok olayın (ağustos'ta Panama kanalının açılması ve eylülde Pıus X yerine Benedictus XV'in seçilmesi) önemini ölçmek imkânını bulamadı.


Askeri Durum

Savaş planları. Stratejik teşebbüs, avusturya başkumandanlığını da kontrolund;» tutan alman başkumandanlığının elindeydi. Oysa Almanya'nın karşısındaki devletlerde, ortak bir savaş yönetimi, tek elden emir ve kumanda yoktu. Moltke'nin selefi Schlieffen'den devraldığı planda, Priu\vittz'in zayıf birliklerine ve avusturyamacaristan kuvvetlerine Rusları mevzilerinde tutmak görevi verilmekte, bu sırada Fransa'ya karşı taarruz öngörülmekteydi. Fransız planında ise (1871'den bu yana yapılan taarruz planlarının on yedincisiydj) Metz istihkâmlarının iki yanında Lorraine'e bir saldırı düşünülüyordu. Bu planın 2 ağustostan itibaren uygulanan başka bir şekli Belçika'ya bir alman saldırısı yapıldığı zaman tertibatın sadece Givert ile Namur arasında Mense nehrine kadar uzatılmasını Öngörmekteydi. Ruslara gelince, onların mümkün olduğu anda kuvvetlerinin büyük bölümüyle Doğu Prusya'ya saldırıya geçecekleri açıkça bilinmekteydi. Harekât. batı kesimi. Sınır muharebelerinde alman sağ kanadı Lİege'i almayı (16 ağustos) ve Belçikalıları Anvers'e doğru itmeyi (20 ağustos) başardı, ama bu toprakları elinde tutmak için ekim ayına kadar iki kolorduyu burada bırakmak zorunda kaldı. Başlıca harekâta Lorraine'de girişildi. Fransızlar bu bölgede Morhange'ı ele geçirmeyi başaramadılar, ama Nancy ve Charmes'da direndiler; bu sırada Ardennes'Ierde sonuçları alınamayan birtakım çarpışmalar yapılmaktaydı. 23 Ağustostan sonra Sambre nehrinin güneyinde general Bülovv un saldırısına uğrayarak yenilen fransız generali Lanrezac, von kluck ordusunun Mons'ta^ İngilizlerin karşısında bulunduğunu Öğrenince muharebeyi yanda bırakmak zorunda kaldı, bu yüzden fransız ordularının toplu olarak geri çekilmesine yol açtı (24 ağustos6 eylül). Bu sırada Moltke duruma hâkim olduğunu sanıyordu, fakat fransız mareşal Joffre teşebbüsü yavaş yavaş ele aldı, alman ilerleyişini Marne nehri üzerinde durdurdu. Almanları yeniden Aisne ve Vesle nehirleri ardına püskürttü.
doğu kesimi. Galiçyada Ruslar Avusturyalıların saldırısı karşısında /ör duruma düşmüşlerdi; buna karşılık Doğu Prusya'daSamsanov ve Kennenkampf kumandasındaki rus ordularının ileri harekâtı, Prittwittz'i geri çekilmek zorunda bıraktı; Belçika'dan iki alman kolordusu getirilerek bu kesimin güçlendirilmesi gerekti (25 ağustos). Fakat 22 ağustostan sonra Prittvvittz'in yerini alan general Hindenburg, Samsanov kumandasındaki rus ordusunu Tannenberg'te imha etti (26 ağustos) ve Rennenkampf'ı da Doğu Prusya'dan attı. Bu başarıya rağmen Galiçya'daki rus ordusu ilerlemeler kaydetti, Avusturyalılar Lwow'ıı terkettiler (3 eylül), Karpat dağlarına doğru çekildiler. Alman generali Mackensen'in Torun'dan Lodz'a doğru giriştiği karşı saldırıya rağmen (12 kasım) Memel, Varşovanın batısı ve Goıliç hattında yerleşik bir cephe kurulmuş oldu.
batı kesimi. Marne'daki başarısızlıktan sonra 15 eylülde Moltke'nin yerine Falkenhayn geçti. Alman kuvvetlerinin bütün ağırlığını ilkin batıda kullanmağa karar verdi. Jki taraf da birbirinin kuzey kanadında harekâta geçtiler. Ne Picardie, ne de Artois'da bir basarı elde edildi. Bu andan sonra denize doğru bir yarış başladı. Flandres bölgesinde kanlı çarpışmalar oldu. General Foch t'ransız, ingiliz ve Anvers'ten çekilen belçika kuvvetlerinin harekâtını yönetmekle görevlendirildi. Uzunluğu 75ü km'ye ulaşan, denizden isviçre'ye kadar yerleşik bir cephe kuruldu (kasım ve aralıktaki, Yser ve Ypres muharebeleri.) sonuçlar. 1914 Yılı sonunda Moltke'nin planı gerçekleştirilemedi, ama alman topraklarına da düşman giremedi. Sırbistan'ı alt edemeyen Avusturya'nın durumu ise böyle olmadı. Sırp ordusu Avusturyalıları Bosna, Tser ve Rudnik'te yendikten sonra düşman elindeki topraklarını, 13 aralıkta du Belgrad'ı kurtardı. Alman donanması ingiliz donanmasıyle karşılaşmak cesaretini gösteremedi. Almanya Pasifik'teki sömürgelerini Japonlara karşı savunamadı (Kiaoçeu düşmesi, 17 kasım). Fransa, alman istilâsını durdurmayı başardı, fakat topraklarının bir kısmının işgal edilmesi, sonu belirsiz bir savaşın eşiğinde memleketin her alanda sonsuz çabalar harcamasını gerektiren şartlar, bu ülkenin iktisat ve insan potansiyelini azalttı.

Admin
Admin

Mesaj Sayısı: 134
Kayıt tarihi: 30/09/07

Kullanıcı profilini gör http://fatihkaratas.4umer.com

Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Geri: 1. Dünya Savaşı Askeri ve Siyasi olarak

Mesaj tarafından Admin Bir Perş. Ekim 04, 2007 1:57 am

1915

Siyasi Durum


Bu yıl içinde savaşçılara iki devlet daha katıldı: İtalya daha şubat ayında müttefikler safında savaşa gireceğini belli etmişti. Ancak ordusundakı hazırlığın yetersizliği ve siyasî çevrelerdeki görüş ayrılıkları yüzünden (büyük nüfuza sahip olan Giolitti'nin tarafsızlığı desteklemesi, D'Annunzio'nun ise italya'nın savaşa girmesi için hararetli bit propaganda faaliyetine girişmesi) bu kararı geciktirdi, öte yandan İtalya ile Avusturya arasındaki görüşmelere bir hayli geç başlandı. Avusturya, yalnız Trentino bölgesinde olmak üzere bazı toprak tavizleri vermeğe razı olacaktı. Londra antlaşmasıyle (26 nisan) italyan müttefikler safında savaşa girmeğe söz vermişti: italya 20 mayısta Avusturya Macaristan'a savaş açarak sözünü yerine getirdi, daha sonra da Almanya'ya savaş ilân etti. Bulgaristan'ın savaşa katılması ise müttefiklerin Balkanlardaki durumunu büyük ölçüde tehlikeye soktu. 1915 Yılı sonbaharında müttefikler Bulgaristan ile merkezî imparatorluklar ara
sında sıkışıp kalan Sırbistan'ın çökmesini önleyemediler.
iki olay Akdenizle ilgili meseleler arasında ön plana geçti. Basta Churchill olmak üzere bazı ingiliz siyaset adamları kesin sonucun Akdeniz bölgesinde alınacağı inancında idiler. Müttefik kıtaları ekim ayından itibaren Selanik'te bulunmasına rağmen Yunanistan ikiye bölünmüş durumdaydı: Venizelos taraftarları Müttefiklere yardıma hazırdılar; kral Konstantin ise kayınbiraderi Guillaume H'ye bağlıydı. O yıl Kuzey Atlantik bölgesinde kesin sonuca varılamadı, içinde ameri k al ı yolcuların da bulunduğu ingilizlere ait Lusitania gemisi bir alman denizaltısı tarafından torpillendi (7 mayıs). Bu olay A.B.D.'de büyük heyecan yarattıysa da siyasetinde önemli bir değişikliğe yol açmadı. A.B.D. borç verme konusunda müttefiklere eylülden itibaren kolaylıklar sağladı, ama bu, A.B.D.'nin geniş ölçüde ihracat yapabilme isteğinden doğan bir davranış sayıldı.


Askeri Durum

Alman stratejisi, 1915'te savasın genel yönetimi Almanların elindeydi. Falkenhayn bir süre kararsızlık geçirdikten sonra, alman batı cephesinin kuvvetli olduğu kanısına vardı (Nötre Dame de Lorette'te fransız başarısızlığı bu kanıyı doğruluyordu.) Rusların Stanislav ve Przemysl şehirleri üzerine yaptıkları baskıya karşılık olarak martta doğu cephesinde kesin bir darbe indirme kararını verdi. Nisandan eylüle kadar hindenburg ve mackensen kuvvetleri, güneyden avusturyamacaristan kıtalarıyle desteklenerek Rusları, Doğu Prusya ve Polonya'yı terke zorladı ve RigaPinsk Çernoviç hattında cepheyi yeniden kurdu. Bu cephede 1917'ye kadar durum değişmeyecektir. Almanlar doğu sınırlarındaki tehlikeyi böylece uzaklaştırdılar. Fransızların Artois ve Champagne'daki saldırıları Almanların doğu taarruzlarını kesintiye uğrattı (25 eylül). Bu arada Falkenhayn ocak ayından itibaren Süveyş kanalına yapılan bir akınla ingilizleri endişeye düşürdü. (Bk. FİLİSTİN.) Almanya, Bulgaristan'ın ittifakından yararlanarak Sırzistan'ı zaptetti. Türklerle işbirliği kurdu, böylece müttefiklerin Balkanlarda ve Boğazlardaki teşebbüslerini bir süre durdurdu. Müttefik gayretlerinin dağılması. 1915 Yılı, ingilizlerin müttefik savaş yönetimine siyasî bakımdan müdahale ettikleri yıldır. Ordularını teçhiz eden ingiltere lord Kitchener'in (Kiçner) teşvikiyle, general Jofıre'un isteklerine rağmen kuvvetlerini fransız cephesinde harcamaktan kaçınıyor, Almanya'yı dışarıdaki zayıf noktalarından vurarak yıpratmayı daha uygun görüyordu. Bu karara uyarak Türkiye'ye saldırıya geçtiler. Ortadoğu'da yerleşebilmek için Basra körfezine çıkarma yaptılar. Mezopotamya'da ilerlediler. Şubat ayı içinde istemeye istemeye kendilerine uyan Fransızlarla birlikte Çanakkale'ye saldırdılar. Bu saldırı Çanakka
le hezimetinden (18 mart) ve Sırbistan'ın çökmesinden sonra, Selânik'e yöneldi, tngiliz kuvvetleri temmuzda Alman Güneybatı Afrika'sını işgal ettiler.
Fransızlar ise bütün çabalarını, düşman cephesini yarıp alman işgali altındaki toprakları kurtarmak üzerinde topladılar. Bu sebeple general Joffre'un Artois'da, Champagne'da, Argonne'da ve Vosges'larda şubattan ekime kadar yaptırdığı şiddetli, ama faydasız taarruzlar sonucunda Trentino'da bir italyan cephesi kuruldu, Falkenhayn ihtiyat kuvvetlerini batı cephesinde kullanmak zorunda kaldı, böylece de rus ordusunun yükü hafiflemiş oldu. Sonuçlar. Bu yıl içinde müttefiklerin askerî harekâtı hayal kırıcı sonuçlar verdi. Yalnız askerî potansiyelin açık şekilde iyi duruma girdiği görüldü. Denizlerde serbestliği elde tutarak silâhlanma çabaları, sanayinin güçlenmesine, orduların bünyesinde değişiklikler yapılmasına, yeni muharebe usullerinin denenmesine imkân verdi. Chantilly konferansında (aralık) müttefikler arasında daha geniş ölçüde işbirliğine ihtiyaç olduğu ileri sürüldü, 1916 yılına ait savaş plan; görüşüldü, büyük askerî kayıplara uğrayan Rusya'ya maddî yardım meselesi karara bağlandı, öte yandan Almanya da istediği hedefe ulaşamadı, çünkü Rusya'ya alman imparatoru tarafından yapılan barış teklifinin reddedilmesi (haziran) ve Bukovina'da Ivanov'un yaptığı taarruz Rus imparatorluğunun daha tamamen Dökmediğini göstermekteydi. Abluka yüzünden sıkışık duruma düşen Falkenhayn, A.B.D.'nin tepkisinden çekinmesine rağmen denizaltı silâhını kullanmağa karar verdi. Fransız cephesinin önemi iki taraf için de başta gelmekteydi. Bu cephe 1915 yılında da alman ordusunun bütün ağırlığına, baskısına karşı dayanabildi.

Admin
Admin

Mesaj Sayısı: 134
Kayıt tarihi: 30/09/07

Kullanıcı profilini gör http://fatihkaratas.4umer.com

Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Geri: 1. Dünya Savaşı Askeri ve Siyasi olarak

Mesaj tarafından Admin Bir Perş. Ekim 04, 2007 1:59 am

1916


Siyasi Durum

Merkezî devletler. Komanya yeni bir muharip devlet olarak müttefikler safında savaşa katılmağa karar verdi (28 ajşustos). italya da Almanya ya savaş ilân etti. Bulgaristan'a karsı bir denge kurmak ve rus ordusunu desteklemek amacıyle yapılan rumen harekâtı başarısızlığa uğradı. Almanlar tarafından işgal edilen Romanya toprakları bu yılın sonunda Almanlara değerli buğday ve petrol kaynakları kazandırdı. Bu sırada Almanya'nın Avrupa'daki durumu çok kuvvetlenmişti,. Alman imparatorluğu gelecek hakkında geniş tasarılar kuruyordu. Bu tasarılar arasında aralıkta Polonya'ya bağımsızlık tanıyacağı vaadi vardı. Buna rağmen, iktisadî sıkıntılar ortadan kalkmamıştı: ikmal maddelerini sağlamak, ayrıca işçi bulmak meselesi zorluklar yaratıyordu (Belçika'da mecburî çalıştırma usulünün uygulanması, jj ekim). Bu arada müttefikler uzun vadeli tedbirler almak gereğini duydular: tarafsız ülkelere gönderilecek malları kontenjanlara bağlayarak deniz ablukasını daha sıkı bir hale getirmek (mart); ingiltere'de mecburî askerlik hizırıetini genelleştirmek. Bıı yıl
içinde doğuda Kurlu adasında yeniden kurulan Sırp ordusu Selanik cephesinde toplanan müttefik kıtalarını takviyeye kullanıldı. Fakat Yunanistan'ın siyasî durumu eski karışıklığından kurtulamadı, ingiltere ve Fransa'nın Yakındoğuda kendilerine nüfuz alanları bulmağa çalıştıkları sırada (SykesPicot antlaşması, 9 mart) Osmanlı imparatorluğuna karşı patlak veren Arap isyanı (Mekke emîri Hüseyin ve ailesi) kesin bir etki yarattı. A.B.D.'de, VVilson, Cumhuriyetçi parti adayı Hugues'e karsı yeniden cumhurbaşkanı seçildi (7 kasım); müttefikler Hugues'un savaşa karışma konusunda daha kararlı davranacağını umuyorlardı, Hugues Doğu Amerika'nın en kalabalık yerlerinde oy kazanmıştı, ancak Batı Amerika'daki oy çoğunluğu Wilson'un başkan seçilmesini sağladı. Wilson savaşan devletlerin savaş hedeflerini açıklamalarını istedi (aralık). Bütün hükümetler kendi siyasetlerini belirlemek zorunda kaldılar. Bu da müttefikler arasında her alanda görülen anlaşmazlıkların ortaya çıkmasına yol açtı.


Askeri Durum

Verdun ve Şömine. Her iki tarafın 1916'ya ait askeri planları, Fransa cephesindeki mevcut ve malzemelerinin yıpratma taarruzlarıyle yok edilmesine dayanıyor ve kesin sonuç bu yoldan alınmak isteniyordu. Joffre yaz başlangıcında Somme üzerine birbiri ardına güçlü ve sistematik saldırılar yapmak kararını verdi; bu harekâtın Rusların Galiçya'daki taarruzu ile desteklenmesi gerekiyordu. Fransa'da insan kaynaklarının tükenmek üzere olduğunu tahmin eden ve yeni ingiliz orduları işe karışmadan önce fransız ordusuna bir darbe indirmek isteyen Falkenhayn 21 şubattan sonra Verdun'e karşı taarruza geçti. Fransız savunma imkânlarının tükenmesi sonunda Verdun düştü. Bu düşüşün savaşın sona ermesi üzerinde bir etki yarat
ması bekleniyordu, Ne var ki, Verdun savaşı (şubataralık) her ne kadar fransız ordusunu yıpratmakla beraber, alman stratejisindeki başarısızlığı da ortaya koydu. Gerçekten de Joffre l temmuzda Somme üzerine taarruza geçti, bu saldırılar dört ay sürdü, böylece Almanların Verdun'de bütün güçlerini kullanmalarını önlemiş oldu.
örek/ cepheler, öteki cephelerde de aynı yıpratma taktiği kullanıldı. Fransız cephesindeki bellibaşlı muharebelerle ilgili olarak mayısta Avusturyalıların Trentino'ya taarruzu başladı, harekât önce başarı kazandı, sonra italyanların isonzo'ya yaptıkları karşı taarruz ile (Brussilov taarruzu) Almanların Doğu'daki kuvvetleri oldukları yerde durduruldu. Bukovina ele geçirildi ve Lwow şehri tehlikeye düştü.
Balkanlarda. Makedonya'da Fransız generali Sarrail'in kuvvetleri bir bulgar taarruzuna karşılık vermek için 14 eylülde karşı saldırıya geçtiler ve Manastır'ı zaptettiler (kasım), fakat Transilvanya'da tehlikeli bir duruma düşen Romanya ordularının Falkenhayn tarafından ezilmesine ve Bükreş'in Almanların eline geçmesine engel olamadılar.
Sonuçlar. Romanya'nın zaptedilmesi, alman başkumandanlığının Verdun'da uğradığı manevî başarısızlığı ortadan kaldıramadı. Al
man kumanda merkezinin itiraf ettiği gibi, Verdun, savaşın «dönüm noktası» idi. Askeri alanda bütün cephelerdeki teşebbüsler iki taraf için de dengeli oldu, iki tarafın giriştiği yıpratma muharebeleri iki orduya da, onların başkumandanlarına da zarar verdi. Falkenhayn ağustosta yerini Hindenburg'a bıraktı, aralık ayında Joffre'un yerini Nivelle aldı. Alman ve avusturya kuvvetleri 6 eylülde emir ve kumandayı, tek elden yönetmek üzere, Hindenburg'a bırakmıslard.. Fakat, düşmanlarının askerî gücü günden güne artıyor, denizdeki üstünlükleri de, kesin bir sonuca bağlanamayan Jutland savaşına (31 mayıs) rağmen, açıkça belli oluyordu.

Admin
Admin

Mesaj Sayısı: 134
Kayıt tarihi: 30/09/07

Kullanıcı profilini gör http://fatihkaratas.4umer.com

Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Geri: 1. Dünya Savaşı Askeri ve Siyasi olarak

Mesaj tarafından Admin Bir Perş. Ekim 04, 2007 2:02 am

1917


Siyasi Durum

Amerika'nın müdahalesi, l Şubattan itibaren Almamarın girişmiş oldukları topyekûn denizaltı muharebesi, A.B.D.'nin Almanya ile ilişkisini kesmesine yol açtı. Birkaç ay içinde kaybedilen ticaret gemilerinin tonajı çok yükseldi. 2 Nisanda Amerikan kongresi, Merkezî devletlere sava; ilânını tasdik etti. Fakat A.B.D. tam anlamıyle ittifaka katılmadı ve Almanya düşmanlarının «ortağı» durumunda kaldı.
Rus ihtilâli. Ocak ayında patlak veren kriz sonunda çar Nikola 11 martta tahttan ayrıldı, önce Lvov (mart), daha sonra Kerenski (ağustos) hükümetleri, müttefiklerle daha etkili bir işbirliği halinde savaşa devam edileceği umudunu uyandırdı. Oysa Rusya'daki iç gelişme bu memleketi yönetenlerin taahhütlere girişmelerine imkân vermiyordu. Başlangıçta, hattâ Rus Sovyetleri toplantısında bile azınlıkta olan Lenin'in Bolşevik partisi, programında «toprak» ve «barış» meselelerine geniş ölçüde yer verdi. 67 Ekimdeki isyan sonunda Lenin iktidarı ele geçirdi ve hemen barış imkânlarını aramağa başladı. 15 Aralıkta BrestLitovsk'ta anlaşma imzalandı. Bu anlaşma ağır alman şartlarını hafifletmek ~ için girişilen çetin bir pazarlığın başlangıcı oldu.
1917 Yılının bir özelliği de çeşitli barı} görüşmelerine teşebbüs hareketleri oldu. Bu alanda uğranılan iki başarısızlık, bu çeşit teşebbüslerin zorluğunu meydana koydu: 1. Avusturya'nın görüşme teşebbüsü. Kasım 1916'da Franz
Joseph'in yerine tahta geçen imparator Kari l'in isteği üzerine yapıldı. Bu görüşmelere, imparatorun kayınbiraderi olan ve Poincare'nin yanında bulunan prens Sixte de Bourbon tarafından girişildi. Genel bir barışın hazırlığı gibi görünen bu teşebbüs Avusturya elçisi Czernin'in yerdiği bilgi üzerine bir yandan Almanlar, öte yandan da istediği bütün avantajları elde edemeyeceğini düşünen italyanlar tarafından istenmedi, bu yüzden de başarısızlığa uğradı (SaintJeandeMaurienne konferansı, nisan) .
2. Papa Benedictus XV'ın çağrısı (l ağustos) da iki tarafça elverişsiz bulundu. Müttefikler durumlarını hissedilir derecede iyileştirmek, Almanlar savaştan kârlı çıkmak umudundaydılar. ama her iki taraf da harbin tahribatını durdurmak üzere bir fedakârlıkta bulunmadı.
Savaşın sürüp gitmesiyle yıpranan ülkelerde birbiri ardınca hükümet buhranları patlak verdi: Almanya'da BethmannHolh»eg'in istifasından sonra iktikrarsızlık başladı (temmuz); Fransa'da bunun tam tersi oldu, karışık bir devreden sonra bütün engelleri alt etmeğe kararlı Clemenceau iktidara geldi (kasım).
Yakındoğu'da en önemli siyasî olay, ingiltere'nin Filistin'de bir israil Millî merkezinin kurulmasını uygun gördüğünü bildiren Balfour bildirisi'dir (kasım).


Askeri Durum

Fransızların başarısızlığı, Almanların yeniden güçlenmesi. Yıpratma savası kesin bir sonuç vermeyince başka yoldan sonuca ulaşmak düşünüldü; fakat Rus ihtilâli ve A.B.D.'nin savaşa girmesi iki savaşçı tarafın hazırladığı yeni planları altüst etti. Hindenburg elindeki imkânların azlığından ötürü ilk defa olarak müttefiklerin harekâtı karşısında savunmaya geçmek, birliklerini önceden tahkim edilmiş bir hat üzerinde toplamak zorunda kaldı (Saint QuentinLa Fere hattı) ve bu hatta tutunma emrini verdi (27 şubat). Denizaltı savaşından, A.B.D.'nin savaşa girme ihtimalini de göze alarak kesin bir sonuç beklenmekteydi. Her ne kadar harekâtın temposunu zorla kabul ettiremedi ise de elverişli gördüğü olaylardan faydalanmasını bildi: Aisne'deki Fransızların başarısızlığı Almanların kendilerine güvenini arttırdı. Rus cephesinin yavaş yavaş ortadan kalkması (eylülde Riga düştü, Almanlar Bukovina ve Galiçya'yr yeniden ele geçirdiler), BrestLitovsk anlaşması (15 aralık), Almanların lehine beklenmedik olaylardı. BrestLitovsk mütarekesi, Almanya'ya, özellikle mayısağustos aylarında Carso'dan yapılan italyan taarruzları sonunda kötü duruma düşen Avusturya'yı kurtarmak imkânını verdi, italyan ordusu Caporetto'da bozguna uğratıldı, İtalyanlar Piave nehrine doğru geri çekildiler (24 ekim).
Fransız orduları başkumandanı general Nivelle, Joffre'un planlarını değiştirerek geniş cephe üzerinde kısa zamanda bir yarmaya girişmek, başarıdan hemen faydalanarak da kesin sonuca varmak istedi, ingilizlerin Artois'da yaptıkları taarruzdan sonra (9 nisan) Nivelle'in büyük taarruzu 16 nisanda Chemin deş
Dames'dan başladı, fakat tam bir başarısızlıkla sonuçlandı: bu olay üzerine Nivelle'in yerine Petain getirildi (15 mayıs;.
Müttefik kuvvetlerin dağıliji. Müttefikler arasında birliğin bulunmayışı Almanların güçlerini derleyip toparlamalarını kolaylaştırdı. Gerçekten bu sırada İngilizler, Türklere karşı giriştikleri savaşta bütün imkânlarını seferber etmişlerdi. Batı cephesinde de Belçika kıyılarını ele geçirmek ve alman denizaltı yuvalarına ulaşmak üzere Flandres'dan taarruza geçtiler (haziran, aralık). İlk tank savaşı Cambrai'de yapıldı. Fransızlara gelince: orduların moralini düzeltmek ve yeni bir biçimde harekâta geçerek askerin güvenini kazanmak zorundaydılar. Petain, ağustosta Verdun'de, ekimde Malmaison'da hedefleri belirli olan, fakat kesin bir başarı sağlayan malzeme muharebelerine girişerek birliklerinin güvenini kazandı.
Selanik cephesinde emir ve kumanda General Sarrail'den alınmış, general Guillaumat a verilmişti. Bu cephede harekâta geçilmedi. Müttefikler ancak Caparettp bozgunundan sonra savaşı sona erdirmek amacıyle faaliyetlerini birleştirmek ihtiyacını duydular. Kasım ayında Foch, birkaç tümenle İtalya'ya gönderildi ve oradaki durumun düzelmesini sağladı (İtalyan başkumandanlığına Cadorna'nın yerine Diaz'ın getirilmesi). Rapallo'da Müttefik Devletlerinin daimî askerî temsilcilerinden kurulu Müttefiklerarası bir yüksek savaş konseyi kuruldu. Bu teşebbüs, emir ve kumandanın tek bir elde toplanması için atılan ilk adımdır.

Admin
Admin

Mesaj Sayısı: 134
Kayıt tarihi: 30/09/07

Kullanıcı profilini gör http://fatihkaratas.4umer.com

Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Geri: 1. Dünya Savaşı Askeri ve Siyasi olarak

Mesaj tarafından Admin Bir Perş. Ekim 04, 2007 2:04 am

1918


Siyasi Durum


Başkan Wilson gelecekteki barışın esasını teşkil edecek olan on dört madde bildirisini 3 ocakta açıkladı. Bu maddeler hem devletler hukukuna ait esasları, hem de çeşitli savaşçıları tatmin edebilecek bazı belirtileri taşıyordu. Fakat 1918 yılının ilk aylarında Almanlar önce Batı cephesinde yaptıkları taarruzla güvenlerini arttırdılar, hâkimiyetlerini Doğuya kadar genişleterek durumlarını kuvvetlendirdiler: Sovyetlerle BrestLitovsk (3 mart) ve Romanyalılarla Bükreş (7 mayıs) antlaşmaları. Ukrayna'nın alman kontrolü altında teşkilâtlandırılması (mart). Almanya'nın 1918 yazında uğradığı başarısızlıklar, Doğu Avrupa'ya ait planlan etkisiz bıraktı. Buna karşılık askerî olayların Orta Avrupa'da çok kesin etkileri oldu. 5 Ekimde Reich'in yeni başbakanı Max von Baden, on dört madde esasına dayanan bir barış için A.B.D.'nin arabuluculuğunu istedi. Mütarekenin im
zalanmasından önce Kiel'de (4 kasım), sonra Münih'te ve Berlin'de patlak veren isyan hareketleri Alman imparatorluğunun sona ermesine ve Wilhelm Il'nin tahttan çekilmesine yol açtı (9 kasım). Sosyalist Ebert şansölye oldu. AvusturyaMacaristan için savaş, imparatorluğun tam' bir dağılımıyle bitti; çeşitli azınlıklar eylül sonundan itibaren bağımsızlıklarını ilân ettiler, imparator Charles I, 13 kasımda devlet işlerini yönetmeyi bıraktı. Aralık ayında Güney İslavları bir krallık içinde Sırplarla birleştiler. Bu sırada Karadağ da Sırbistan'a bağlandı. Birleşik eyaletlerin Romanya ve Polonya'ya bağlanması sonucunda birbirinden ayrı iki küçük devlet ortaya çıktı: Avusturya ve Macaristan. Yeniden kurulan Polonya, Almanya ile ilişkilerini kestiği sırada batıda mütarekenin süresi uzatıldı. Barış konferansı ise ancak ocak 1919'da Paris'te toplanabildi.


Askeri Durum


Planlar. Rusya cephesinin çöküşü Almanların kuvvetlerinde tasarruf yapmalarına imkân verdi ve 700 000 kişilik bir takviye sağladı; öte yandan bu olay müttefikler için çok ağır bir darbe oldu. A.B.D. birlikleri temmuz ayına kadar savaşa katılmadılar, Fransızlar ve ingilizler, birliklerindeki asker sayısının azlığı yüzünden ağır bir kriz geçirdiler, bu d» onları savunmaya çekilmek zorunda bıraktı (Petain'in 24 ocak tarihli emri). Hindenburg ise, A.B.D.'nin savaşa katılmasından ve kuvvetlerini tüketmek üzere bulunan Avusturyalıların, Bulgar'ların, Türk'lerin tamamıyle yıpranmasından önce kesin sonuca ulaşmayı düşünmekteydi. Bu sebeple Hindenburg her neye mal olursa olsun, baskın tarzında teşebbüslerle Fransız cephesini yarmak için kuvvetlerini hazırlamağa başladı.
Alman taarruzları. Hindenburg ve Ludendorf 2ı martta Picardie bölgesinde taarruza geçtiler. (Bfc. MONTEDİDİER MUHAREBESİ.) Fakat müttefikler 27 martta Doullens'te, emir ve kumandanın tek elden idaresi kararını aldılar ve Foch 14 nisanda müttefik kuvvetleri başkumandanlığına tayin edildi. Bu tedbirle Alman taarruzları başarısızlığa uğratıldı. Kcmmel üzerine yapılan ikinci bir taarruzun (9 nisan başarısızlığa uğraması üzerine Ludendorf bu yenilgilerin fransız yedek kuvvetlerinin muharebeye karışmasından ileri geldiğini düşündü, ingilizleri Flandres cephesinde saf dışı etmeden önce fransız yedek kuvvetlerini Aisne bölgesinde hareket
siz bırakmağa karar verdi. 27 Mayısta gene taarruza geçti, ChateauThierry'ye kadar ulaştı ve Paris'i tehdit etti. Foch, VillersCotterets ormanlarında ve Champagne dağlarında bu saldırının hızını kesti. Ludendorf harekâtı genişletmek isteyerek 9 haziranda batıda Metz üzerinde ve 15 temmuzda doğuda Reims üzerinde taarruza geçti. Bu sonuncu taarruz, ilerleyişinin son noktası oldu. Foch, 18 temmuzda Soîssons yönünde alman sağ kanadına sonu zaferle biten bir karşı taarruz yaparak ChateauThierry'deki cebi 3 ağustosta ortadan kaldırdı
Foch'un kargı taarruzları. 24 Temmuzdan sonra Foch'un planında kesin olarak taarruz harekâtına dönmeK kararı vardı. Bu taarruz önce Paris Amiens ve Paris Nancy stratejik yollarının Châlons'dan itibaren açılmasını ve Chateau. Thierry, MontDidier (8 ağustos muharebesi) ve Saınt Micheı (12 eylül muharebesi) ceplerinin küçültülmesini hedef alıyordu. 3 Eylülde Foch düşmana vakit bırakmadan bütün kuvvetleriyle Meuse nehrinden denize kadar uzanan cephede Mezieres yönünde genel ve sürekli bir taarruza geçti. Bu taarruz Flandres cephesinde fransız, ingiliz ve belçika kuvvetleri tarafından Gand yönünde, fransız ve ingiliz kuvvetleri tarafından Hindenburg hat ti üzerinde Cambrai ve Saint Quentin yönlerinde, fransız ve amerikan kuvvetleri tarafından da Argonne'un iki yönünde ve Sedan yönünde olmak üzere üç büyük harekât seklinde gelişti. (26 eylül). 10 20 Ekimde Foch, Almanların son olarak çekildikleri mevziye (Hermann ve Hunding hatları), hücum emrini verdi. Savaşın burada bitmiyeceğini ve Meuse nehrinin doğusuna kayacağını tahmin ediyordu. Fakat, 12 müttefik ordusunun aynı noktaya doğru yaptıkları taarruz sonunda Almanlar yenilgiye uğradıklarını kabul ettiler: 4 kasımda Ren nehri üzerinde gene! bir geri çekilme kararı verdiler; 7 kasımda alman murahhasları mütareke isteğinde bulundu, 11 kasımda Rethondes'da mütareke imzalandı, 14 kasımda Lorraine'de yapılması düşünülen taarruz da böylelikle gereksiz oldu.
öteki cepheler. Müttefik stratejisine göre, Fransız cephesinin yanısıra her tarafta taarruz hareketlerine girişildi. Bu taarruzlar zaferin kazanılmasında en önemli rolü oynadılar, italyan cephesinde, hazirandaki avusturya taarruzunu püskürtmüş olan Diaz 24 ekimde taarruza geçti ve Vittorio Veneto zaferi (24 ekim) üzerine Avusturya 3 kasımda, Padova mütarekesini imzalamak zorunda kaldı. Makedonya'da Franchet d'Esperey 15 eylülde Bulgar cephesini yarma amacıyle genel bir taarruza geçti: Dobra Porje muharebesi 29 eylülde Bulgaristan'ı silâhlarını hı. akmak zorunda bıraktı. Bu başarıdan faydalanan Franchet d'Esperey Üsküp'e yürüdü, Tuna'yı geçti, Sırbistan ve Romanya'yı kurtardı (ekim), Avusturya ile Güney Almanya'yı tehdit etmeğe başladı. Alman Doğu Afrikasında general Lettovv Vorbeck emrinde özel bir müfrezeden başka düşmana karşı koyan hiç bir kuvvet kalmamıştı, bu müfreze de 13 kasımda silâhlarını bıraktı.

Admin
Admin

Mesaj Sayısı: 134
Kayıt tarihi: 30/09/07

Kullanıcı profilini gör http://fatihkaratas.4umer.com

Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Geri: 1. Dünya Savaşı Askeri ve Siyasi olarak

Mesaj tarafından Admin Bir Perş. Ekim 04, 2007 2:04 am

Savaş Sonu Bazı Rakamlar

Ordu mevcutları. ALMANYA: (mayıs) 242 tümen (204'ü Batıda, 37'si Doğu'da, l'i Balkanlarda); (11 kasımda) 215 tümen (181'i Batıda, 26'sı Doğuda, 5'i Balkanlarda, 3'ü Almanya'da). Fransız cephesinde: 181 alman tümeni. 211 müttefik tümeni (104 fransız, 60 ingiliz, 30 amerikan, 12 belçika, 2 portekiz, 2 italyan, l polonya).
Makedonya'da: 17 avusturya, alman bulgar tiımenı, 28 müttefik tümeni (8 fransız, 4 ingiliz, 6 sırp, 9 yunan, l italyan), italyan cephesinde: (eylül) 61 avusturya tümeni; 57 müttefik tümeni (51 italyan, 2 fransız, 3 ingiliz, l amerikan, l çek). Mezapotamya'da: 240000 ingiiız askeri. || Filistin'de 210000 ingiliz askeri, 7 000 .fransız askeri, 30000 türk askeri Savaş uçakları: (ekimkasım) 3 600 fransız, l 76b ingiliz, 800 italyan, 740 amerikan.
Fransız, savaş imalâtı: Ayda 700 uçak ve 600 tank (11 kasımda ordularda 3 400 fransız tankı vardı); ayda 9 milyon topçu mermisi (Foch taarruzunun 4 aylık süresi içinde günde 326 OOÛ atım). Fransa'ya çıkarılan amerikan askerlerinin yüzde 90'ının silahlandırılması (l nisanca 335 000 kişi, mayısta 240 000 kişi, hazirandan itibaren ayda 280 000 kişi).

Admin
Admin

Mesaj Sayısı: 134
Kayıt tarihi: 30/09/07

Kullanıcı profilini gör http://fatihkaratas.4umer.com

Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön

- Similar topics

Bu forumun müsaadesi var:
Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz